İŞ KAZASI SONRASI DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI

Bir iş kazası, sadece çalışanı değil, onun geçimini sağladığı ailesini de etkiler. Kazalar bazen ölümle sonuçlanır ve geride kalan aile, hem duygusal hem maddi olarak zor bir sürece girer. Bir iş kazası ölümle sonuçlanırsa, hak sahipleri destekten yoksun kalma tazminatını talep edebilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?

Türk Borçlar Kanunu’na göre, bir kişinin ölümünden sonra, onun desteğiyle yaşamını sürdüren kişilerin uğradığı gelir kaybı “destekten yoksun kalma zararı” olarak adlandırılır. Bu zarar, işverenin kusuru varsa tazminat yoluyla giderilir.

Örneğin; bir inşaat işçisi gerekli önlemler alınmadan çalıştırılıp düşerek hayatını kaybederse, eşi ve çocukları işverene karşı tazminat davası açabilir.

SGK’dan Aylık Alanlar Ayrıca Tazminat Talep Edebilir mi?

Evet. SGK tarafından bağlanan ölüm geliri veya aylığı, sosyal güvenlik sistemi kapsamındaki yardımlardır. Ancak bunlar işverenin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yani, SGK’dan maaş almak, destekten yoksun kalma tazminatı davası açmaya engel değildir. Bu dava ile amaç, SGK’nın karşılamadığı zararı işverenden tazmin etmektir.

Tazminatı Kim Alır?

Tazminat, ölen işçiden düzenli maddi destek gören herkese verilebilir.
Bunlar genellikle:

• Eşi (resmî nikahlı),

• Çocukları,

• Anne ve babasıdır.

Bazı durumlarda kardeşler veya nişanlılar da, gerçekten destek ilişkisi varsa bu haktan yararlanabilir. Yargıtay, fiilî destek ilişkisini ispatlayan kişilere de tazminat hakkı tanımaktadır.

İşverenin Sorumluluğu Ne Zaman Doğar?

İşverenin en temel yükümlülüğü, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak ve çalışanlarını korumaktır.
Bu kapsamda işveren:

• Risk değerlendirmesini yapmalıdır.

• Gerekli ekipmanı sağlamalıdır.

• Çalışanları eğitilmelidir.

• Denetim eksiksiz yapılmalıdır.

Eğer işveren bu yükümlülüklerini ihmal ederse ve kaza bu nedenle gerçekleşirse, kusurlu sayılır ve tazminat ödemekle yükümlü olur.

Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması oldukça teknik bir iştir ve uzman bilirkişiler tarafından yapılmalıdır.
Hesaplamada dikkate alınan başlıca unsurlar:

• Ölen kişinin yaşı ve kazancı,

• Hak sahiplerinin yaşı ve yaşam beklentisi,

• Desteğin devam süresi (örneğin çocuklar için eğitim bitene kadar),

• Eşin yeniden evlenme olasılığı,

• SGK’dan alınan ödemeler.

Bilirkişiler, bu hesaplamaları yapmak için aktüeryal tabloları kullanır. Amaç, ölen kişinin yaşamı boyunca sağlayacağı maddi katkıyı, bugünkü değere indirerek belirlemektir.

Tazminat hesabının nasıl yapılacağına ilişkin detaylı bilgi almak için Türkiye Barolar Birliğinin detaylı bilgilendirmesi için tıklayınız.

Dava Süreci ve Zamanaşımı Süresi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

İş kazası sonrası açılacak tazminat davası, hem usul açısından hem de esas yani teorik açıdan oldukça karmaşık bir süreçtir. Bu nedenle sürecin başından itibaren uzman bir iş ve sigorta hukuku avukatı tarafından yürütülmesi büyük önem taşır.

Dava süreci genellikle şu aşamalardan oluşur:

1. Kaza ve Ölümün Tespiti:
   Mahkeme öncelikle olayın gerçekten “iş kazası” kapsamında olup olmadığını belirler. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları, adli soruşturma dosyası ve tanık beyanları bu aşamada büyük önem taşır.

2. Kusur Raporu Hazırlanması:
   Bilirkişi, kazada işverenin, işçinin veya üçüncü kişilerin kusur oranını inceler. İşverenin gerekli iş güvenliği önlemlerini almadığı ve kusurlu olduğu tespit edilirse, tazminat sorumluluğu doğar.

3. Tazminatın Hesaplanması:
   Bilirkişi, ölen işçinin gelirini, yaşını, hak sahiplerinin durumunu ve SGK ödemelerini dikkate alarak tazminat miktarını belirler. Uzmanlar, bu hesaplamayı aktüerya hesabı ile yapar.

4. Mahkeme Kararı:
   Mahkeme; bilirkişi raporlarını, taraf savunmalarını ve delilleri değerlendirerek tazminat miktarını belirler.

5. İcra ve Tahsil Aşaması:
   Karar kesinleştikten sonra avukat; ödeme yapmaları için işveren veya sigorta şirketine karşı icra takibini başlatır ve tazminatı tahsil eder.

Zamanaşımı süresi ise 10 yıldır. Bu süre, ölümün veya kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

İş Kazası Sonrası Yapılması Gerekenler

1. İlgililer kazayı derhal SGK’ya bildirmelidir.

2. İşveren İş kazası tutanağını hazırlamalı ve tanıkların beyanlarını almalıdır.

3. Avukat ceza soruşturması dosyasını incelenmelidir.

Tazminat miktarı, işverenin kusur oranı ve SGK ödemeleriyle doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle sürecin profesyonel bir destek alarak yürütülmesi önemlidir.

Sonuç

İş kazası sonucu hayatını kaybeden bir çalışanın yakınlarının, yaşamlarını sürdürebilmeleri için destekten yoksun kalma tazminatı yasal bir haktır. Amaç, ölen kişinin ailesinin gelir kaybını telafi etmek ve yaşam standartlarını korumaktır. Bu süreçte işverenin sorumluluğu, sadece kanuni değil, aynı zamanda vicdani bir yükümlülüktür.

Unutulmamalıdır ki ölümle sonuçlanan her iş kazası farklılık arz eder. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak için mutlaka İş Hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınmalıdır.

İş Hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarınız için destek almak için tıklayınız.